Տարածքային զիջումներից ժողովրդագրական ճնշում. Ադրբեջանի նոր ռազմավարությունը

Վերջերս Փաշինյանի թիմի հասարակայնության հետ կապերի մասնագետները փորձում են համոզել քաղաքացիներին, որ Ադրբեջանը շուտով կդառնա Հայաստանի լավ հարևանը՝ ասելով, որ մենք կսկսենք առևտուր անել նրանց հետ և բարեկամներ կլինենք։ Նման հասարակայնության հետ կապերի արշավը մեծ հաջողություն չի կարող ունենալ. չափազանց շատ հայ ընտանիքներ անձամբ տուժել են պատերազմից և էթնիկ զտումներից։

Սակայն Հանրապետության կառավարամետ լրատվամիջոցները պնդում են. հիմա, երբ Բաքուն ստացավ այն, ինչ ուզում էր, հակամարտությունն ավարտվեց։ Հենց Ադրբեջանն էր, որ նախկինում զայրացած էր, որովհետև չուներ Ղարաբաղը։ Իսկ հիմա նրանք հանձնել են Արցախը, Տավուշի գյուղերը, ապահովել են Սյունիքով անցումը, և Բաքուն հանկարծ ավելի բարի կդառնա։ Եվ մենք լավ կապրենք։

Ցավոք, իրականությունը այլ է։ Ադրբեջանը դեռ նոր է սկսել ստանալ այն, ինչ ցանկանում էր, և չի պատրաստվում ձեռքբերվածից հետո կանգ առնել։ Իսկ եթե Հայաստանը բավարարի նրա բոլոր պահանջները, ապա պարզապես կդադարի գոյություն ունենալ։

Երեկ Ադրբեջանի պետական «ԱզերԹաջ» լրատվական գործակալությունը հրապարակեց լեհ լրագրողների հարցազրույցը «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքի» առաջնորդներից մեկի հետ՝ այն կազմակերպության, որի հետ Ալիևը պահանջել էր, որ Հայաստանի կառավարությունը բանակցություններ սկսի (այսինքն՝ այս «Համայնքի» ծրագիրը պաշտոնապես հաստատվել է Բաքվի կողմից):

Հարցազրույցի հենց սկզբում կարդում ենք. «1828 թվականին, երբ Ռուսական կայսրությունը օկուպացրեց և անեքսիայի ենթարկեց Երևանի խանությունը՝ ադրբեջանական պետությունը, որի տարածքը մեծապես համընկնում էր ժամանակակից Հայաստանի տարածքի հետ, և որի բնակչության ավելի քան 80%-ը ադրբեջանցիներ էին։ Նրանք բոլորը բռնի կերպով վտարվել են իրենց հողերից անցյալ դարի ընթացքում իրականացված մի քանի տեղահանությունների ժամանակ։ Տեղահանությունների վերջին ալիքը տեղի է ունեցել 1987-1991 թվականներին»։ Հեշտ է հասկանալ, որ Ալիևի կողմից առաջ մղվող «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը» պատմական արդարության վերականգնումը տեսնում է իրենց կողմից հորինված «Երևանի խանություն» (որը համընկնում է Հայաստանի տարածքի հետ) այնքան շատ ադրբեջանցիների վերադարձի մեջ, որ նրանք կկազմեին Հայաստանի բնակչության նույն 80%-ը։

Ստացվում է, որ մեր երկրում 300000 ադրբեջանցիների վերաբնակեցումը, որի մասին պնդում է Ալիևը և որի մասին մայիսի վերջին հայտարարել էր Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանը, կլինի միայն «Արևմտյան Ադրբեջան վերադառնալու» գործընթացի սկիզբը։ Ճիշտ է, խոսնակը շարունակում է ասել, որ Հայաստանի տարածքային ամբողջականության նկատմամբ ոտնձգություն չի նախատեսվում, բայց դա կլինի հարգանք արդեն իսկ ադրբեջանցիներով բնակեցված Հայաստանի սահմանների նկատմամբ։

Պետք է նշել, որ ադրբեջանական ալիքները ակտիվորեն առաջ են մղում «Իրևանի» թեման՝ որպես իբր պատմական ադրբեջանական քաղաք, որի բնակչությունը 1883 թվականին 85.2%-ով կազմված էր ադրբեջանցիներից։ Այդքան էլ նման չի խաղաղության, չէ՞։

Հետաքրքիր է նաև նշել ադրբեջանական լրատվամիջոցների երեկվա արձագանքը Փաշինյանի՝ Սյունիքի բնակիչների հետ զրույցում արած հայտարարությանը, որում նա հիշատակում է իր «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները (որոնք սովորաբար հակված են գովաբանել Նիկոլին) շատ նյարդայնացած քննադատեցին նրան «Զանգեզուրի միջանցքին» այլընտրանք առաջարկելու ևս մեկ փորձի համար՝ որպես արտատարածքային գոտի, որի կառուցումը Բաքուն պայման է դնում Հայաստանի տարածքով խաղաղության պայմանագրի կնքման համար։ Լրատվամիջոցները մեջբերում են Ալիևի խոսքերը, որ Ադրբեջանը չի համաձայնի որևէ «Աշխարհի խաչմերուկի»։ Նրան անհրաժեշտ է արտատարածքային գոտի, այսինքն՝ ադրբեջանական տարածքի մի շերտ, որը հատում է հայկական հողը։

Հետաքրքիր են նաև Ալիևի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի վերջին խոսքերը՝ «հայկական հասարակությունում ռևանշիզմի նոր ալիքի» և «տարածաշրջանում ձևավորված նոր ստատուս քվոյի» նկատմամբ դժգոհության մասին։ Հաջիևը հորդորում է Հայաստանի իշխանություններին «ուշադրություն դարձնել հայկական հասարակությանը»։ Փաստացի, սա կոչ է Փաշինյանին՝ ուժեղացնել բռնաճնշումները, ինչը շատ նման է Հայաստանի նկատմամբ արտաքին քաղաքական վերահսկողության աստիճանաբար հաստատման։

Ընդհանուր առմամբ, միամտություն է հույս ունենալ, որ Ադրբեջանը կբավարարվի նրանով, ինչ Հայաստանն արդեն տվել է իրեն և ինչ կարող է տալ՝ առանց պետականությունը կորցնելու վտանգի։ Եվ՛ Ալիևը՝ «հաղթանակած ազգի առաջնորդը» (ըստ ուկրաինացի լրագրող Գորդոնի գնահատականի), և՛ ամբողջ ադրբեջանական ժողովուրդը տասնամյակներ շարունակ դաստիարակվել է ոչ միայն Հայաստանից վրեժ լուծելու, այլև նրան վերադարձնելու կրքոտ ցանկությամբ։ Նման դրդապատճառներով մարդկանց գնել հնարավոր չի լինի։՚

Հետևաբար, արժե ավելի զգույշ լինել իշխանամետ լրատվամիջոցների և խոսնակների ասածների հետ։ Հակառակ դեպքում, դուք կարող եք դառնալ այն մարդը, ով կհավատա, որ հղի Սոնա Մնացակյանը, որը սպանվել էր Փաշինյանի ավտոշարասյանով վրաերթի հետևանքով, չի զիջել վարչապետի ավտոշարասյանը իր քաղաքական հայացքների պատճառով։ Կամ այն մարդը, ով հավատում է Հայաստանի անդամակցությանը Եվրամիությանը։ Կամ այն մարդը, ով կհավատա, որ Ադրբեջանը պատրաստ է հարգել հայ ժողովրդին և հաշվի առնել նրա շահերը։

Գագիկ Հովսեփյան